آبسه و عفونت دندان و لثه : درمان و عوارض

سه نوع اصلی آبسه دندان وجود دارند که عبارنتد از :

•     لثه: آبسه لثه در کودکان و بزرگسالان فقط بافت لثه را تحت تاثیر خود قرار می دهد و تاثیری بر روی دندان یا بافت بین دندانی ندارد.

•     پریودنتال: این نوع آبسه لثه از ساختارهای بافت استخوانی نگهدارنده دندان ها شروع می شود.

• پری آپریکال: این نوع آبسه از بافت نرم پالپ دندان آغاز می گردد.

در صورت ایجاد آبسه در دهان معمولاً درمان بیماری لثه و درمان کیست دهان نیاز است است، در غیر این صورت وضعیت نامطلوب ناشی از آبسه تشدید شده و باعث از بین رفتن بافت استخوانی می شود.

علائم و نشانه ها

یک علامت معمولاً چیزی است که توسط بیمار احساس شده و گزارش می شود، اما نشانه چیزی است که توسط سایر افراد مثل یک پزشک یا پرستار ممکن است شناسایی شود. برای مثال، درد ممکن است یک علامت از بیماری باشد در حالی که تحریک پوست می تواند یک نشانه محسوب شود. علائم و نشانه های ابتلا به آبسه دندان شامل موارد زیر هستند:

درد: علامت اصلی  درد است. این دندان درد می تواند به صورت ضربانی باشد و در اکثر مواقع شدید می شود. این درد دندان معمولاً به صورت یکباره شروع شده و با گذشت چند ساعت یا چند روز تشدید می شود. گاهی اوقات درمان درد دندان دشوار اشت چون ممکن است درد به سمت گوش، استخوان فک و گردن کشیده شود. در این مواقع ممکن است حالت های زیر در فرد مبتلا مشاهده شود:

•    درد در ناحیه آسیب دیده در زمان جویدن غذا

•    دردناک بودن ناحیه آسیب دیده در صورت لمس آن

•    افزایش حساسیت به غذاها و نوشیدنی های سرد یا گرم

•    وجود مزه بد در دهان بیمار (بوی بد دهان)

•    تب کردن

•    ناراحتی عمومی (بیمار معمولاً احساس ناخوشی دارد)

•    تریسموس که در نتیجه آن باز و بسته کردن دهان دشوار می شود

•    دیسفاژی یا مشکل در بلع غذا

•    بی خوابی

آبسه پری آپریکال

باکتری ها می توانند از طریق سوراخ های ریز ایجاد شده در نتیجه پوسیدگی دندان (کرم خوردگی) که در مینای دندان (لایه سخت خارجی دندان) ایجاد شده به ناحیه داخل دندان وارد شوند. در حقیقت کرم خوردگی می تواند باعث تجزیه لایه نرم داخل مینای دندان شود که در اصطلاح به آن عاج دندان می گویند. اگر این پوسیدگی ادامه پیدا کند، عفونت از طریق سوراخ ایجاد شده می تواند به لایه نرم داخل دندان نفوذ کرده و باعث ایجاد عفونتی شود که در اصطلاح به آن پالپیت می گویند. با پیشرفت پالپیت، باکتری ها به  استخوان دندان که نگه دارنده و حفظ کننده وضعیت دندان است نفوذ کرده که در اصطلاح به این استخوان آلوئول می گویند. به این ترتیب آبسه پری آپریکال تشکیل می شود.

آبسه پریودنتال

هنگامی که باکتری های موجود در پلاک و جرم دندان باعث ایجاد عفونت در لثه شود، فرد به بیماری پریودنتیت (التهاب لثه) مبتلا شده است. در این حالت لثه ها ملتهب شده و بافت اطراف دندان (بافت در بر گیرنده ریشه دندان) از پایه دندان جدا می شود. یک حفره پریودنتال، یک شکاف کوچک است که در هنگام جدا شدن بافت پریودنتال از ریشه دندان ایجاد می شود. این حفره به سادگی کثیف و آلوده شده و تمیز کردن آن بسیار دشوار است. با رشد و تجمع باکتری در حفره پریودنتال، آبسه پریودنتال تشکیل می شود.

گاهی اوقات افراد مختلف ممکن است در نتیجه یک درمان دندان پزشکی که بطور تصادفی باعث ایجاد حفره های پریودنتال شده به آبسه پریودنتال مبتلا شوند. علاوه بر این، استفاده از آتی بیوتیک ها در ارتباط با بیماری های پریودنتیت درمان نشده می تواند علائم تشکیل آبسه و تورم لثه  را پنهان کرده و در نتیجه باعث ایجاد آبسه پریودنتال شود. گاهی اوقات آسیب وارد شده به لثه نیز می تواند باعث تشکیل آبسه پریودنتال شود، هر چند ممکن است هیچ مشکل پریودنتیت نیز برای فرد وجود نداشته باشد.

راه حل

همه افرادی که با علائم مربوط به آبسه دندان مواجه می شوند لازم است با دندان پزشک خود جهت درمان عفونت لثه و دندان بلافاصله ملاقات نمایند. آبسه دندان به سادگی توسط یک دندان پزشک متخصص قابل تشخیص است. در انگلستان وزارت سلامت ملی (NHS) به افراد توصیه می کند در این رابطه با یک دندان پزشک عادی معتبر ملاقات کرده یا به مراکز محلی دندان پزشکی یا واحدهای اورژانسی موجود در بخش های عمومی بیمارستان ها مراجعه نمایند.

همچنین افرادی که دارای مشکلات تنفسی و یا بلع غذا هستند باید به دوایر اورژانس بیمارستان های محل سکونت خود در ارتباط با این مشکل هدایت شوند. اگر به دلایل خاص شما نمی توانید فوراً به دندان پزشکی مراجعه کنید، لازم است با یک پزشک عمومی در این رابطه ملاقات کنید. در حقیقت پزشک عمومی نمی تواند درمان عفونت دندان و لثه را انجام دهد، اما ممکن است برای شما داروهای مناسب تجویز کرده و مشاوره لازم را برای اقدامات خود مراقبتی و کنترل درد در اختیار شما قرار دهد. علاوه بر این پزشک عمومی احتمالاً از سریع ترین راه برای دسترسی به خدمات درمانی اورژانسی (در صورت نیاز) آگاه می باشد.